आगामी फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनलाई लक्षित गर्दै मधेस प्रदेशमा सुरक्षा व्यवस्था अत्यन्त चुस्त, व्यवस्थित र प्रविधिमैत्री बनाइएको छ। निर्वाचनलाई स्वच्छ, निष्पक्ष तथा भयरहित वातावरणमा सम्पन्न गराउने लक्ष्यसहित सुरक्षा निकायले बहु–स्तरीय रणनीति लागू गरेको जनाएको छ। प्रदेशका आठै जिल्लामा सुरक्षा संवेदनशीलताको आधारमा तीन तहको सुरक्षा घेरा तयार गरिएको छ, जसअन्तर्गत नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी बल, नेपाली सेना तथा निर्वाचन प्रहरी (इलेक्शन पुलिस) समन्वयात्मक रूपमा परिचालन हुनेछन्।
सुरक्षा निकायका अनुसार मधेस प्रदेशमा रहेका हजारौं मतदान केन्द्रमध्ये ठूलो सङ्ख्यामा केन्द्रलाई संवेदनशील र अति संवेदनशील सूचीमा राखिएको छ। प्रदेश प्रहरीले सुरक्षा चुनौतीको आधारमा मतदान केन्द्रलाई सामान्य, संवेदनशील र अति संवेदनशील गरी वर्गीकरण गरेको छ, जसअनुसार उच्च जोखिम भएका क्षेत्रमा विशेष सुरक्षा रणनीति लागू गरिएको छ।
उपलब्ध तथ्यांकअनुसार प्रदेशभरका मतदान स्थलमध्ये झण्डै ५७ प्रतिशत अर्थात् १ हजार २ सयभन्दा बढी स्थल अति संवेदनशील सूचीमा परेका छन्। यस्ता क्षेत्रमा अतिरिक्त सुरक्षा घेरा, निगरानी तथा प्रविधिमार्फत सुरक्षा सुदृढ बनाइने योजना रहेको छ। अति संवेदनशील क्षेत्रमा ड्रोन निगरानी, सीसी क्यामेरा जडान, मोबाइल गस्ती तथा सादा पोशाकमा सुरक्षाकर्मी परिचालन गरिने तयारी गरिएको सुरक्षा निकायले जनाएको छ।
निर्वाचन सुरक्षाका लागि मधेस प्रदेशमा मात्र हजारौं सुरक्षाकर्मी परिचालन हुने तयारी भइरहेको छ। प्रदेशमा नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी, म्यादी वा निर्वाचन प्रहरी तथा आवश्यकताअनुसार नेपाली सेना समेत परिचालन गरिनेछ। समग्र देशभर भने लाखौं सुरक्षाकर्मी परिचालन गर्ने तयारी गरिएको छ, जसमा सेना, प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी र निर्वाचन प्रहरी समावेश हुनेछन्।
केन्द्रीय सुरक्षा योजनाअनुसार निर्वाचन सुरक्षामा सशस्त्र प्रहरी बल दोस्रो सुरक्षा घेरामा रहनेछ र प्रत्येक निर्वाचन क्षेत्रमा सुरक्षा बेस स्थापना गरिने व्यवस्था गरिएको छ। निर्वाचनलाई पूर्ण रूपमा सुरक्षित बनाउन हजारौं सशस्त्र प्रहरी परिचालन हुने योजना रहेको छ।
मधेस प्रदेशमा मात्र निर्वाचन सुरक्षाका लागि ठूलो संख्यामा निर्वाचन प्रहरी भर्ना गरिएको छ। प्रदेशभर करिब २८ हजारभन्दा बढी निर्वाचन प्रहरी परिचालन हुने अनुमान गरिएको छ, जसका लागि हजारौं युवाले आवेदन दिएका थिए।
खुला सीमाना भएका जिल्लामा सुरक्षा चुनौती उच्च हुने भएकाले सीमावर्ती क्षेत्रमा विशेष निगरानी बढाइएको छ। सुरक्षा निकायले सीमापारबाट हुन सक्ने अवाञ्छित गतिविधि, अवैध ओसारपसार, अवाञ्छित समूहको गतिविधि तथा निर्वाचनमा हस्तक्षेप हुन सक्ने जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै निगरानी बढाएको जनाएको छ। भारतीय सुरक्षा निकायसँग समेत समन्वय गरेर सीमा क्षेत्रमा संयुक्त सुरक्षा रणनीति अपनाइएको बताइएको छ।
यसैबीच, मतदान केन्द्रको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न स्थिर सुरक्षा पोस्ट, मोबाइल टोली, स्ट्राइकिङ फोर्स र रिजर्भ फोर्स तयारी अवस्थामा राखिएको छ। सुरक्षा व्यवस्थापन तीन चरणमा लागू हुने बताइएको छ—निर्वाचन अघिको अवस्था, मतदानको दिन र मतगणना तथा परिणाम घोषणा पछिको अवस्था। यस्ता व्यवस्थाले निर्वाचन अवधिभर शान्ति सुरक्षा कायम राख्न सहयोग पुग्ने विश्वास गरिएको छ।
सरकारले निर्वाचन व्यवस्थापन र सुरक्षाका लागि ठूलो बजेट विनियोजन गरेको छ। निर्वाचन सुरक्षामा प्रयोग हुने प्रविधि, जनशक्ति, तालिम, उपकरण तथा व्यवस्थापनमा उल्लेख्य लगानी गरिएको छ।
सुरक्षा अधिकारीहरूका अनुसार मधेस प्रदेश विगतमा राजनीतिक संवेदनशीलता, खुला सीमाना, जनघनत्व र निर्वाचन प्रतिस्पर्धा तीव्र हुने क्षेत्र भएकाले सुरक्षा व्यवस्थालाई प्राथमिकतामा राखिएको हो। विशेषगरी उच्च जोखिम क्षेत्र पहिचान गरी त्यहाँ अतिरिक्त सुरक्षाकर्मी, प्रविधि र गस्ती व्यवस्था बढाइएको छ।
समग्रमा, मधेस प्रदेशमा गरिएको यो व्यापक सुरक्षा तयारीले निर्वाचनलाई शान्तिपूर्ण, विश्वसनीय र व्यवस्थित रूपमा सम्पन्न गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने विश्वास लिइएको छ। मतदाताले बिना डर, त्रास र दबाब आफ्नो मताधिकार प्रयोग गर्न पाउने वातावरण निर्माण गर्न सुरक्षा निकाय पूर्ण रूपमा तयारी अवस्थामा रहेको जनाइएको छ।
-1771933644.jpg)
