देशको प्रमुख व्यापारिक नाका वीरगञ्ज हुँदै चालु आर्थिक वर्षको पहिलो छ महिनामै पेट्रोलियम पदार्थको आयातले नयाँ उचाइ छोएको छ। चालु आर्थिक वर्षको छ महिनामा वीरगञ्ज नाका हुँदै रु ९० अर्ब ६ करोड मूल्यबराबरको पेट्रोलियम पदार्थ आयात भएको भन्सार कार्यालयले जनाएको छ।
गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिको तुलनामा चालु आवमा पेट्रोलियम पदार्थको आयात उल्लेखनीय रूपमा बढेको देखिएको छ। अघिल्लो आर्थिक वर्षको छ महिनामा रु ८७ अर्ब ३१ करोड मूल्यको पेट्रोलियम पदार्थ आयात भएको थियो भने चालु आवमा यो रकम रु दुई अर्ब ७५ करोडले बढेको हो।
आयातसँगै राजस्व संकलनमा पनि वृद्धि देखिएको छ। चालु आर्थिक वर्षको छ महिनामा पेट्रोलियम पदार्थको आयातबाट रु ३७ अर्ब ८५ करोड राजस्व संकलन भएको वीरगञ्ज भन्सार कार्यालयले जानकारी दिएको छ। गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा भने रु ३६ अर्ब १४ करोड राजस्व संकलन भएको थियो।
भन्सार कार्यालयका सूचना अधिकारी उदयसिंह विष्टका अनुसार पेट्रोलियम पदार्थको खपत बढ्नु, आर्थिक गतिविधि विस्तार हुनु तथा सवारी साधनको प्रयोग बढ्नुले आयात र राजस्व दुवैमा वृद्धि भएको हो। “पछिल्लो समय उद्योग, यातायात र निर्माण क्षेत्र चलायमान हुँदा पेट्रोलियम पदार्थको माग बढेको देखिन्छ,” उनले बताए।
भन्सार तथ्यांकअनुसार चालु आवको छ महिनामा सबैभन्दा बढी डिजेल आयात भएको छ। सो अवधिमा रु ४५ अर्ब ३८ करोड मूल्यको डिजेल आयात हुँदा रु १९ अर्ब ८५ करोड राजस्व संकलन भएको छ। डिजेलको उच्च खपत यातायात, उद्योग तथा कृषि क्षेत्रमा यसको व्यापक प्रयोगसँग जोडिएको भन्सार अधिकारीहरूको भनाइ छ।
त्यसैगरी पेट्रोल आयात पनि उल्लेखनीय रहेको छ। चालु आवको छ महिनामा रु २० अर्ब ९८ करोड मूल्यको पेट्रोल आयात भएको छ, जसबाट रु १३ अर्ब ८२ करोड राजस्व संकलन भएको छ। निजी सवारी साधनको संख्या बढ्दै जानु र शहरी क्षेत्रमा यातायातको निर्भरता पेट्रोलमा बढी हुनु यसको मुख्य कारण मानिएको छ।
एलपीजी ग्यासको आयात पनि उच्च स्तरमै रहेको छ। छ महिनामा रु १४ अर्ब ७९ करोड मूल्यको एलपीजी ग्यास आयात हुँदा रु दुई अर्ब ७७ करोड राजस्व संकलन भएको भन्सार कार्यालयले जनाएको छ। खाना पकाउने इन्धनका रूपमा एलपीजी ग्यासमा घरायसी निर्भरता बढ्दै जानुले यसको आयात स्थिर रूपमा उच्च रहेको देखिन्छ।
अर्थविद्हरूका अनुसार पेट्रोलियम पदार्थको आयात वृद्धि एकातर्फ आर्थिक गतिविधि विस्तारको संकेत भए पनि अर्कोतर्फ विदेशी मुद्रा बाहिरिने दबाबको सूचकसमेत हो। त्यसैले दीर्घकालीन रूपमा वैकल्पिक ऊर्जाको प्रयोग र ऊर्जा आत्मनिर्भरता बढाउनुपर्ने आवश्यकता झन् गहिरिँदै गएको उनीहरूको धारणा छ।
वीरगञ्ज नाका मुलुकको सबैभन्दा ठूलो भन्सार नाका भएकाले यहाँबाट हुने पेट्रोलियम आयातले समग्र राष्ट्रिय आयात र राजस्व संकलनमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउँदै आएको छ। आगामी महिनाहरूमा पनि पेट्रोलियम पदार्थको खपत यथावत् रहेमा आयात र राजस्व दुवैमा थप वृद्धि हुने अनुमान भन्सार कार्यालयले गरेको छ।