पाठेघरको मुखको क्यान्सर जस्तो गम्भीर रोगबाट महिलालाई जोगाउने लक्ष्यसहित सरकारले देशव्यापी एचपीभी (ह्युमन पापिलोमा भाइरस) खोप अभियान औपचारिक रूपमा सुरु गरेको छ। स्वास्थ्य क्षेत्रका लागि दीर्घकालीन प्रभाव पार्ने विश्वास गरिएको यो अभियानले किशोरी स्वास्थ्य सुरक्षामा महत्वपूर्ण कदमका रूपमा हेरिएको छ।
स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालय अन्तर्गतको स्वास्थ्य सेवा विभागले सुरु गरेको अभियानले मुख्य रूपमा कक्षा ६ मा अध्ययनरत किशोरी र विद्यालय बाहिर रहेका करिब १० वर्ष उमेर समूहका किशोरीलाई लक्षित गरेको छ। साथै गत वर्षको अभियानमा छुटेका कक्षा ७ देखि १० सम्म अध्ययनरत तथा ११ देखि १४ वर्ष उमेर समूहका विद्यालय बाहिर रहेका किशोरीलाई पनि समेट्ने व्यवस्था गरिएको छ।
अधिकारीहरूका अनुसार यस वर्षको अभियानमार्फत करिब ३ लाख ५० हजारदेखि ४ लाख नजिक किशोरीलाई एचपीभी खोप लगाउने लक्ष्य राखिएको छ। खोप सम्बन्धित जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालयहरूमा पठाइसकिएको र विद्यालय तथा स्वास्थ्य संस्थामार्फत खोप लगाइने व्यवस्था मिलाइएको जनाइएको छ।
सरकारले यो अभियानलाई नियमित खोप कार्यक्रमको रूपमा अघि बढाएको छ। विशेष उमेर समूह लक्षित भएकाले वर्षभर सञ्चालन नगरी निश्चित अवधिमा केन्द्रित रूपमा सञ्चालन गरिने स्वास्थ्य अधिकारीहरूले बताएका छन्।
स्वास्थ्य विज्ञहरूका अनुसार पाठेघरको मुखको क्यान्सरको मुख्य कारण एचपीभी भाइरस संक्रमण हो। यो संक्रमणविरुद्ध खोप सबैभन्दा प्रभावकारी रोकथाम उपाय मानिन्छ। नेपालमा प्रत्येक वर्ष हजारौं महिलामा यो क्यान्सर देखिने गरेको छ भने औसतमा हरेक दिन करिब चार जना महिलाको ज्यान जाने तथ्यांक रहेको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय अध्ययनहरूका अनुसार पनि नेपालमा महिलामा हुने क्यान्सरमध्ये पाठेघरको मुखको क्यान्सर अत्यन्त जोखिमपूर्ण रोगको रूपमा रहेको छ। यसले विशेषगरी प्रजनन उमेर समूहका महिलामा ठूलो असर पार्ने देखिएको छ।
स्वास्थ्य सेवा विभागका अधिकारीहरूले खोप सुरक्षित र प्रभावकारी भएकाले लक्षित समूहका सबै किशोरीले खोप लगाउनुपर्ने बताएका छन्। अभियान सफल बनाउन विद्यालय, अभिभावक, स्थानीय तह र स्वास्थ्यकर्मीको सहकार्य आवश्यक रहेको पनि जोड दिइएको छ।
सरकारले दीर्घकालीन रूपमा नेपालमा पाठेघरको मुखको क्यान्सर नियन्त्रण र अन्ततः उन्मूलन गर्ने लक्ष्यसहित एचपीभी खोप कार्यक्रमलाई प्राथमिकतामा राखेको छ। विशेषज्ञहरूका अनुसार समयमै खोप, नियमित स्वास्थ्य परीक्षण र जनचेतना अभिवृद्धि भएमा यो रोगबाट हुने मृत्यु उल्लेख्य रूपमा घटाउन सकिन्छ।
स्वास्थ्य क्षेत्रका जानकारहरूले भने यो अभियान केवल खोप कार्यक्रम मात्र नभई महिलाको स्वास्थ्य सुरक्षा, जनस्वास्थ्य सुधार र भावी पुस्ताको सुरक्षित भविष्यसँग जोडिएको महत्वपूर्ण राष्ट्रिय अभियान भएको बताएका छन्।
-1771933644.jpg)
